A mund të ekzistojë një faktor rreziku për zemrën edhe kur kolesteroli LDL është brenda vlerave të rekomanduara? Po. Një prej tyre është lipoproteina(a), e njohur si Lp(a).
Niveli i saj përcaktohet kryesisht nga trashëgimia gjenetike. Njohja e kësaj vlere mund ta ndihmojë kardiologun të vlerësojë më plotësisht rrezikun tuaj kardiovaskular.
Çfarë është lipoproteina(a)?
Lipoproteina(a) është një grimcë që transporton kolesterol në gjak. Ajo ngjan me LDL-në, por ka një proteinë shtesë të quajtur apolipoproteina(a).
Nivelet e larta lidhen me rrezik më të madh për sëmundje aterosklerotike, përfshirë infarktin dhe goditjen në tru. Gjithashtu, lidhen me ngushtimin e valvulës së aortës.
Një rezultat i lartë nuk do të thotë se do të pësoni patjetër një ngjarje kardiovaskulare. Ai është një pjesë e vlerësimit të përgjithshëm të rrezikut.
A përfshihet në analizat e zakonshme të kolesterolit?
Jo domosdoshmërisht. Profili lipidik standard zakonisht përfshin kolesterolin total, LDL-në, HDL-në dhe trigliceridet.
Lp(a) kërkon një analizë të veçantë. Prandaj, një profil lipidik i zakonshëm nuk mjafton për të ditur nëse lipoproteina(a) është e lartë.
Kush duhet ta diskutojë analizën me mjekun?
Udhëzimi ACC/AHA i vitit 2026 rekomandon matjen e Lp(a) të paktën një herë gjatë moshës madhore.
Diskutimi është veçanërisht i rëndësishëm nëse:
• Keni familjarë me infarkt ose sëmundje kardiovaskulare në moshë të re.
• Një familjar ka lipoproteinë(a) të lartë.
• Keni sëmundje kardiovaskulare dhe kërkohet vlerësim më i plotë i faktorëve të rrezikut.
A jep simptoma lipoproteina(a) e lartë?
Zakonisht jo. Nuk mund ta kuptoni nivelin e saj nga mënyra si ndiheni.
Analiza e gjakut është mënyra për ta matur. Mungesa e simptomave nuk tregon nëse Lp(a) është normale apo e rritur.
A mund të jetë e lartë edhe te personat që ushqehen shëndetshëm?
Po. Për shkak se niveli përcaktohet kryesisht gjenetikisht, mund të jetë i lartë edhe te njerëzit që ushqehen mirë dhe ushtrohen rregullisht.
Megjithatë, zakonet e shëndetshme mbeten të rëndësishme për uljen e rrezikut të përgjithshëm kardiovaskular.
Çfarë bëhet nëse rezultati del i lartë?
Kardiologu e interpreton rezultatin së bashku me historinë familjare dhe faktorët e tjerë të rrezikut.
Plani mund të përfshijë kontroll më të kujdesshëm të kolesterolit LDL, tensionit arterial dhe diabetit, si edhe ndërprerjen e duhanit kur është e nevojshme.
Mos filloni ose ndërprisni barna duke u bazuar vetëm në rezultatin e kësaj analize.
Konsultë për rrezikun kardiovaskular në Tiranë
Kur kërkoni “doktori më i mirë në Shqipëri i zemrës” ose “doktori më i mirë në Tiranë”, synimi është të gjeni një specialist që e shqyrton rastin tuaj me kujdes dhe ju shpjegon qartë rezultatet.
Pranë Klinikës Kardiologjike Turke, afër 21 Dhjetorit në Tiranë, mund të rezervoni një konsultë për të diskutuar analizat dhe historinë familjare të sëmundjeve të zemrës.
Merrni me vete rezultatet e mëparshme dhe listën e barnave që përdorni.
Kontaktoni Klinikën Kardiologjike Turke për të rezervuar konsultën tuaj.
Pyetje të shpeshta
A është lipoproteina(a) e njëjtë me LDL-në?
Jo. Janë grimca të lidhura, por Lp(a) ka një proteinë shtesë dhe matet me analizë të veçantë.
A e përjashton LDL-ja normale lipoproteinën(a) e lartë?
Jo. Lp(a) mund të jetë e lartë edhe kur LDL-ja është brenda objektivit të rekomanduar.
A duhet të kontrollohen familjarët?
Nëse rezultati juaj është i lartë, diskutoni me mjekun nëse këshillohet testimi i familjarëve të afërt.
